Onafhankelijke curriculumverkenning · PO en onderbouw VO

Wat moet een leerling leren als AI straks bijna alles beter kan?

De vernieuwde SLO-kerndoelen houden onvoldoende rekening met de snelheid en omvang van de AI-ontwikkeling. Daarom onderzoeken we opnieuw wat leerlingen in het PO en VO moeten kennen en kunnen.

Vergelijk de kerndoelen
9
bestaande leergebieden herzien
7
nieuwe domeinen ontworpen
18
documenten als bijlage
Let op: dit is geen publicatie van SLO en heeft geen wettelijke status. De officiële vernieuwde kerndoelen blijven het juridische uitgangspunt.

De centrale verschuiving

Wat leerlingen moeten leren verandert

Als intelligentie niet langer schaars is, verandert de kernvraag van onderwijs. Niet: “Kan de leerling deze taak uitvoeren?” Maar: “Kan de leerling begrijpen, kiezen, begrenzen, handelen en verantwoordelijkheid dragen?”

Het oude zwaartepunt

Menselijke uitvoering

  • teksten en producten maken
  • procedures correct uitvoeren
  • informatie reproduceren
  • individuele prestaties meten
Het nieuwe zwaartepunt

Menselijke zeggenschap

  • doelen en grenzen bepalen
  • macht en gevolgen doorzien
  • relaties en betekenis vormgeven
  • handelen in de fysieke wereld

Leeswijzer

Twee routes door hetzelfde vraagstuk

De eerste route houdt de herkenbare SLO-indeling overeind. De tweede begint werkelijk opnieuw.

Route 1

Verbeteren wat er al is

Negen bestaande leergebieden, grondig herzien. Achterhaalde productiedoelen verdwijnen; domeinkennis, AI-zeggenschap, lichamelijkheid en toekomstdenken komen erbij.

Bekijk de vergelijking
Route 2

Werkelijk opnieuw beginnen

Zeven nieuwe domeinen rond menselijke opgaven die relevant blijven wanneer cognitieve intelligentie niet langer schaars is.

Bekijk de nieuwe indeling
  1. 1
    Vertrekpunt

    De vernieuwde officiële SLO-kerndoelen.

  2. 2
    Drukproef

    Wat blijft relevant bij snelle, bovenmenselijke AI?

  3. 3
    Herschrijven

    Schrappen, behouden, toevoegen en opnieuw formuleren.

  4. 4
    Herindelen

    Van schoolvakken naar blijvende menselijke opgaven.

Route 1 · naast elkaar

Vergelijk de officiële en herziene kerndoelen

Kies een leergebied en onderwijsfase. Links staan de officiële hoofddoelen van SLO, rechts onze herziening. In het midden zie je waarom de verschuiving nodig is.

N

Herziening bestaand leergebied

Nederlands

Download volledige herziening
Analyse

Wat verandert?

    Nieuwe hoofdplek
    Voorstel

    Herzien

    Primair onderwijs

    Open een kerndoel om de uitwerking te lezen.

    Route 2 · nieuwe ordening

    Zeven domeinen voor menselijke volwassenheid

    De bestaande vakinhoud verdwijnt niet. Zij wordt opnieuw geordend rond vragen die ook betekenisvol blijven wanneer AI vrijwel alle cognitieve uitvoering overneemt.

    Van negen naar zeven

    Waar landen de bestaande leergebieden?

    Niet alleen andere inhoud

    Ook leren en beoordelen veranderen fundamenteel

    01

    De school wordt fysieker

    Meer dialoog, gemeenschap, kunst, bewegen, natuur, werkplaatsen, zorg en projecten met echte gebruikers.

    02

    AI-gebruik wordt zichtbaar

    Niet verbieden of verbergen, maar verantwoorden: welk doel, welk mandaat, welke bijdragen en wie draagt de gevolgen?

    03

    Producten bewijzen minder

    Een verslag is geen bewijs van begrip. Gesprekken, handelen, langdurige observatie en publieke verantwoording wegen zwaarder.

    04

    AI-vrije ruimte blijft

    Voor aandacht, geheugen, lichamelijkheid, menselijke ontmoeting en de vorming van een gedachte vóórdat een systeem stuurt.

    Van overzicht naar detail

    Zoek door alle voorgestelde kerndoelen

    Zoek bijvoorbeeld op macht, lichaam, domeinkennis, vertaling of toestemming.

    Alle onderliggende documenten

    Bijlagen

    De officiële SLO-documenten en alle achttien documenten uit dit voorstel zitten in deze website en kunnen afzonderlijk worden geopend of gedownload.

    Een uitnodiging tot gesprek

    Dit is geen eindpunt, maar een stevig begin.

    De formuleringen zijn concreet genoeg om schoolontwerp, curriculumkeuzes en vervolgonderzoek mee te bespreken. Ze bevatten nog geen leerlijnen, voorbeeldactiviteiten, beheersingsniveaus of toetskader.

    Concept 1.0 · augustus 2026

    Leeswijzer

    Begin bij de vraag, niet bij de documenten

    1. 1
      Lees het uitgangspunt

      AI neemt steeds meer cognitieve uitvoering over. Wat blijft dan een menselijke onderwijsopgave?

    2. 2
      Bekijk één bekende vergelijking

      Kies bij “Vergelijk” een leergebied dat je goed kent en wissel tussen PO en VO.

    3. 3
      Bekijk daarna de zeven domeinen

      Zo wordt zichtbaar waarom alleen herschrijven mogelijk niet ver genoeg gaat.

    4. 4
      Gebruik de bijlagen voor verdieping

      Daar staan de volledige officiële en voorgestelde kerndoelen.

    Download de leeswijzer

    Doorzoek het voorstel

    Waar wil je meer over weten?

    Typ minimaal twee letters.